Ankara’nın tek telkari ustası

Telkari sanatının son ustalarından olduğunu belirten Eke, “Telkari sanatı, ustanın iç dünyasını yansıtır” diye konuştu.

Eklenme: 7 Aralık 2017 - 08:56 / Son Güncelleme: 7 Aralık 2017 - 8:56 / Editör: Büşra Kılıç

Esra SARI- Ticari Hayat Gazetesi- Altın ve gümüş tellerden, özel bir alet kullanılarak yapılan Telkari sanatı, tamamen el işçiliğiyle yapılan bir sanat. Ankara’da telkari sanatını yaşatan ve gümüş telleri el işçiliğiyle nakış gibi işleyen Mustafa Eke, Hamamönün’de 4 yıldır Merve Gümüş işletmesinde telkari sanatıyla uğraşmakta.

“Telkari, eski ve tarihi bir sanattır”

Telkari zanaatı ve kendisi hakkında bilgi veren Tombili lakabıyla tanınan Mustafa Eke, “Aslen Beypazarlıyım. Telkari ustasıyım. 1985 yılında telkari ile uğraşmaya başladım. Yaz tatili dönemlerinde gümüş dükkânlarında çıraklık yaparak, telkari sanatını öğrendim. İlerleyen süreçlerde usta oldum. Telkari zanaatıyla yaklaşık 30 yıldır uğraşıyorum. Telkari, eski ve tarihi bir sanattır. Telkar ince telleri işleyerek onları takı haline getiriyoruz. Kolye, küpe, bileklik takıları yapılıyor. Telkari zanaatını, yaşatacak bizden sonra kimse yok.” açıklamasında bulundu.

“Telkari sanatı, bir zanaattır”

Telkarinin bir zanaat olduğunu dile getiren Eke, “Telkari sanatı, bir zanaattır. Ahilik kültürüyle yetiştim. Bu zanaatlerde, ahilik kültürüyle gelişirsiniz.”dedi.

“Ankara’nın tek telkari ustası”

Telkari zanaatını devam ettirecek kimse olmadığını belirten Mustafa Eke, “Beypazarı İlçesi, telkari zanaatıyla ünlenmiş bir ilçedir. Beypazarı İlçesinde telkariyle uğraşan ustalar bulunmaktadır. Ankara’da tek telkari ustası benim. Ama bu zanaatı devam ettirecek insanlar maalesef yok. Son ustalar biziz.” şeklinde konuştu.

“Telkari, kaybolan meslekler arasına girmektedir”

Telkari sanatında usta yetişmediğinden dolayı belli önlemler alınması gerektiğini ifade eden Mustafa Eke, ““İnsanların çoğu telkari işlemesini  bilir. Ama usta yetişmezse ve insanlar yönlendirilmezse yok olmaya mahkûmdur.Telkari zanaatının devamını sağlamak amacıyla kursların açılması gerektiğini düşünüyorum. Telkari, yok olan meslekler arasına girmektedir.” sözleriyle vurguladı.

“Beypazarı’na yüzyıllar önce Süryani bir ustanın gelmesiyle telkari sanatı başladı” 

Telkari işlemeciliği, Beypazarı’na sanatın nasıl geldiği hakkında bilgi veren Mustafa Eke, “Telkari sanatı, Süryanilerin ve Yahudilerin sanatıdır. Beypazarı’na yüzyıllar önce Mardin’den Süryani bir telkari ustası gelmiştir. Beypazarı, bu usta sayesinde Telkari Zanaatı ile tanışmıştır. Bilindiği gibi Telkari sanatının merkezi Mardin’dir. Mardin’e telkari sanatı takı ve ürünlerini biz göndeririz. Beypazarı’nda 30-40 adet telkari sanat atölyesi bulunuyor.” diye belirtti.

“Telkari sanatı, ince ruhlu bir sanattır”

Telkari zanaatının ince ruhlu sanat olduğunu belirten Mustafa Eke, “Telkari zanaatı, sizi içerisine çektikçe vazgeçemediğiniz bir zanaat oluyor. Zanaat icra ederken sürekli kendinizi geliştirme çabası içerisine giriyorsunuz. Telkari ince ruhlu bir zanaattır. Telkari Zanaatında hayal gücünüzü kullanmanız çok önemlidir.” sözlerine yer verdi.

“Telkari sanatı, ustanın iç dünyasını yansıtır”

Sipariş üzerine takı tasarladığını dile getiren ama Telkaride tasarımların ustanın iç dünyasını yansıttığını vurgulayan Mustafa Eke, “Bütün zanaatlar hayal gücü kullanılarak ortaya çıkar. Telkari içinde bu geçerlidir. Dükkanda sipariş üzerine takı tasarımı yapıyorum. Hayal gücümü kullanarak tasarımlarımı yapıyorum. Ustanın, iç dünyasını yansıtan bir sanattır. Ustanın iç dünyasındaki ruh nasılsa ona göre ortaya güzel ürünler çıkmaktadır.” şeklinde anlattı.
Sözlerine devam eden Eke, “Telkari sanatı, insanın ruhunu güzelleştiriyor. Zanaat olarak ince bir işçiliği olduğundan dolayı sürekli işe odaklanıyorsunuz.”diye belirtti.

“Telkari sanatının ham maddesi; gümüştür”

Gümüş telleri nakış gibi işleyerek ortaya birbirinden güzel işler çıkartan Mustafa Eke, “Telkari sanatının hammaddesi gümüştür. Gümüş, tel haline getirildikten sonra o telleri işleyerek istediğiniz takı tasarım ürünlerini yapabilirsiziniz. Telkari sanatı tamamen el işçiliğiyle yapılıyor. Her türlü takı tasarım yapılabilir. Küpe, kolye, yüzük, bilezik vs. yapılır. Yaptığımız ürünleri üzerine motif işliyoruz. Gül, lale, Osmanlı motifleri vs. her türlü motifi işliyoruz.” sözleriyle ifade etti.

Beypazarı’nda Tombili lakabı ile tanındığını ifade eden Mustafa Eke, “Beypazarı’nda beni Mustafa diye sorarsanız, numaramı vermezler ama Tombili diye sorarsanız numaramı verirler.” diye konuştu.