BASIN İLÂN KURUMU TEŞKİLİNE DAİR KANUN (*)
Kanun No: 195 Kabul Tarihi: 2/1/1961
Genel Hükümler
Kuruluş
Madde 1 - Bu kanun hükümlerine göre idare edilmek üzere Basın İlân Kurumu teşkil edilir.
Kurum, kamu tüzel kişiliğini haizdir.
Görevleri
Madde 2 - Basın İlân Kurumu'nun görevleri şunlardır:
1. Resmî ilânların mevkûtelerde yayınlanmasında aracı olmak,
2. Kurum'un idaresine iştirak eden mevkûtelere, basın dernek ve sendikalarına en çok beş yıl vâde ile kredi açmak,
3. Yönetmelikte tespit edilecek, basında fikren veya bedenen çalışanlar gibi basın mensuplarına, vâdesi iki yılı geçmemek üzere borç para vermek,
4. Basının her türlü ihtiyaçlarını temin etmek (makine, kâğıt, mürekkep gibi).
5. Yönetmelikte tespit edilecek basın mensupları ile bunlardan çalışamaz durumda olanlardan yardıma muhtaç bulunanlara ve ölenlerin ailelerine yardım etmek,
6. Yukarıdaki bendde yazılı olanlar için diğer her türlü sosyal teşebbüslerde bulunmak,
7. Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri ifa etmek.
Kurum bu görevlerini yerine getirmek için gerekli ticari ve sosyal faaliyetlerde bulunur. Bu maksatla ayrıca lüzumlu teşekkül ve müesseseler kurabilir. Kurum, gayrimenkul iktisabına ve türlü temlikî tasarruflarda bulunmaya, ipotek almaya ve vermeye ehildir.
Madde 3 - Kurum'un merkezi İstanbul'dur.
Ankara, İstanbul ve İzmir ile lüzum görülen diğer yerlerde birer şube açılır.
İdarî ve Malî Hükümler
BİRİNCİ KISIM
İdarî Hükümler
TEŞKİLÂT
Madde 4 - Kurum'un teşkilâtı:
a) Genel Kurul,
b) Denetçiler,
c) Yönetim Kurulu,
ç) Genel Müdürlük,
d) Şubelerden,
ibarettir.
(*) Madde 5 - Genel Kurul:
a) Kurum'un idaresine katılmayı kabul eden gazete ve dergi sahiplerinin kendi aralarında seçecekleri; satışı 100 binin üzerinde olanlardan 2, satışı 99.999-50 bin arasında olanlardan 1, satışı 49.999-10 bin arasında olanlardan 1, satışı 10 binin altında olanlardan 1, İstanbul, Ankara, İzmir dışında kalan Anadolu gazete sahiplerinden 1, en çok üyeye sahip gazeteciler sendikasından 3, İstanbul, Ankara ve İzmir'deki en fazla sarı basın kartlı üyeye sahip gazeteci derneklerinden 1'er olmak üzere toplam olarak 12 temsilci;
b) Cumhurbaşkanınca görevlendirilecek 1, Hükümetçe görevlendirilecek: Başbakanlık 2, Adalet Bakanlığı 1, Milli Savunma Bakanlığı 1, İçişleri Bakanlığı 1, Maliye ve Gümrük Bakanlığı 1, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 1, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 1, Kültür ve Turizm Bakanlığı 1, Basın Yayın Genel Müdürlüğü'nden 1, olmak üzere 11 temsilci ile Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları İşletmesi Genel Müdürlüğü'nden (SEKA) 1, temsilci olmak üzere toplam olarak 12 temsilci,
c) İstanbul, Ankara ve Ege Üniversiteleri Hukuk Fakülteleri ile Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden 1'er, İstanbul, Ankara ve Ege Üniversiteleri'nden Basın Yayınla ilgili eğitim yapan yüksekokul ya da enstitülerden 1'er öğretim üyesi, ticaret siciline kayıtlı ilân prodüktörlerinden 1, Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği'nden 1, Türkiye Barolar Birliği'nden 1, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü'nden (TRT) 1, Anadolu Ajansı T.A.O.'dan 1, olmak üzere toplam olarak 12 temsilci
Böylece 36 üyeden oluşur.
Genel Kurul üyeleri iki yıllık süre ile seçilirler. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir. Boşalma halinde, yerine, boşalan üyenin süresini doldurmak kaydıyla yeni atama ve seçim yapılabilir. Gazete ve dergi sahipleri temsilcileri arasında, satışları kendi kategorilerinin altına düşenlerin durumu altı ay sürdüğü takdirde üyelik haklarını yitirirler ve yerlerine yeniden seçim yapılır.
Genel Kurul üyeleri ilgili teşekküllerin, fakültelerin, yüksekokul ve enstitülerin yönetim kurullarınca, Cumhurbaşkanlığı temsilcisi Cumhurbaşkanınca, Bakanlık Temsilcisi ise, Hükümetçe iki yıllık süre ile seçilirler.
Anadolu gazete sahiplerinin Genel Kurul'a katılacak temsilci üyesi Basın Yayın Genel Müdürlüğü'nde kayıtlı tüm Anadolu gazete sahiplerinin ya da bu gazetelerin ayrı ayrı gösterecekleri temsilcilerin Basın Yayın Genel Müdürlüğü'nün çağrısı üzerine katılacakları toplantıda seçilir.
Madde 6 - Genel Kurul 3 ayda bir toplanır. Toplantı günü, yer ve gündemi en az 15 gün evvel üyelere bildirilir.
Genel Kurul, üyelerin beşte ikisinin talebi veya re'sen göreceği lüzum üzerine Yönetim Kurulu tarafından olağanüstü toplantıya çağrılabilir. Olağanüstü toplantı talebinin, bu kanuna uygun müzakere konusunu ihtiva etmesi şarttır.
Madde 7 - Genel Kurul'un toplanabilmesi için, üyelerin çoğunluğunun hazır olması lâzımdır. Toplantı günü çoğunluk bulunmazsa, ertesi günü aynı yerde mevcut üyelerle toplantı yapılır.
Başkanlık Divanı, Genel Kurulca üyeler arasından seçilecek bir başkan ve iki yazmandan teşekkül eder.
Kararlar, çoğunlukla verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf tercih edilir.
Madde 8 - Genel Kurul'un görevleri şunlardır:
1. Yönetim Kurulu'nun faaliyet raporu ile denetçilerin raporunu tetkik ve kabul etmek ve faaliyetini tasvip etmediği takdirde Yönetim Kurulu'nu yeniden seçmek,
2. Kurum'un hesaplarını tetkik ve tahsis bilânçolarını müzakere ve tasdik etmek,
3. Basının Ankara, İstanbul ve İzmir'dekiler gibi miktar ve kalite bakımlarından önem kazanan diğer şehirlerde şubeler açılmasına karar vermek.
4. Kurum'un yıllık sâfi kazancının % 5'inden az olmamak şartıyla, basında fikren veya bedenen çalışanların sendikalarına ve derneklerine yardımda bulunmak,
5. Kurum'un görevlerine dahil diğer işleri, gündeme müsteniden veya üyelerin teklifi üzerine görüşüp karara bağlamak,
6. Bu kanunla kendisine verilen diğer işleri görmek.
(*) Madde 9 - Kurum, Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilecek üç denetçi tarafından denetlenir. Denetçilerin her birinin beşinci maddenin (a), (b), (c) bentlerinde yazılı temsilcilerden olması lâzımdır.
Denetçiler iki yıl için seçilir. Süresi dolan yeniden seçilebilir. Boşalma halinde yedek üyeler göreve çağrılır.
(*) Madde 10 - Kurum'un Yönetim Kurulu, Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilecek 6 üye ile Genel Müdür'den oluşur. Üyelerinden ikisi 5'inci maddenin (a) bendinde, ikisi (b) bendinde, ikisi (c) bendinde yazılı temsilciler arasından seçilir.
Yönetim Kurulu'nun karar alabilmesi için dört olumlu oy şarttır.
Kurul, münhasıran (b) bendinden gelen üyelerden birini başkan seçer.
Yönetim Kurulu'na seçilenler prodüktörlük yapamayacakları gibi, herhangi bir prodüktörlük müessesesinde de bir görev alamazlar ve buna hiçbir suretle iştirak edemezler.
Üyeler, iki yıllık bir dönem için seçilirler. Süresi dolan yeniden seçilebilir. Herhangi bir nedenle boşalma halinde 6'ncı maddeye göre yapılacak ilk Genel Kurul'da yerine seçim yapılır. Yeniden seçilen boşalan üyenin süresini tamamlar.
Madde 11 - Yönetim Kurulu'nun görevleri şunlardır:
1. Kurum'un görevlerini ifa etmek,
2. Kurum'un tahsis bilânçolarını düzenlemek ve bunu Genel Kurul'un tasvibine arz ve uygulanmasını temin etmek,
3. Kendi faaliyeti ve hesaplar hakkında Genel Kurul'a rapor vermek ve Genel Kurul Kararlarının icrasına nezaret etmek,
4. Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yerine getirmek.
Madde 12 -
1. Genel Müdürlük, Genel Müdür ile lüzumu kadar memur ve müstahdemden terekküp eder.
2. Genel Müdür, Yönetim Kurulu'nun teklif edeceği 3 aday arasından Hükümetçe; diğer memur ve müstahdemler ise, Genel Müdürün teklif ve Yönetim Kurulu'nun tasdiki ile atanır.
Bunların görevlerine, atanmalarındaki usule göre son verilebilir.
Kurum'un işleri Genel Müdür tarafından tedvir edilir. Kurumu; Genel Müdür temsil eder.
Genel Müdür, Yönetim Kurulu'na karşı sorumludur.
Genel Kurul'un ve Yönetim Kurulu'nun kararlarını, Genel Müdür icra eder.
Madde 13 - Şubeler, Genel Müdürlüğün mahalli teşkilâtlarıdır. Genel Müdürlüğün talimatı dairesinde görev ifa ederler.
Madde 14 - Hükümet, Kurum üzerinde denetleme yetkisine sahip olup bu yetkisini yılda en az bir defa Kurum'un bütün hesap ve muamelelerini denetlemek suretiyle kullanır.
Kanun, Yönetmelik ve Genel Kurul kararlarına uymayan muameleler Hükümetin tebligatı üzerine düzeltilir ve yolsuzluklar yetkili mercilere intikal ettirilir.
Madde 15 - Merkezleri Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan milli bankalardan sermayeleri ile ihtiyatları yekûnu 20 milyon lira ve daha fazla olanlar ellişer bin, 20 milyon liradan az olanlar yirmibeşer bin, sigorta ortaklıkları onar bin lira vererek Kurum'un sermayesine iştirak ederler.
Bu şehirlerde yayınlanan gazete ve dergi sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler de onar bin lira vererek sermayeye ve bu kanun hükümleri dairesinde Kurum'un idaresine iştirak edebilirler.
(*) Genel Kurul Kararı ve Başbakanın tasdiki ile yukarıdaki fıkralarda yazılı sermayeye iştirak miktarları iki katına kadar arttırılabilir.
Madde 16 - İştirak payı sahiplerinin iflâsı veya faaliyetlerini tatil eylemeleri halinde payları iade edilir.
(*) Gazete veya dergi sahipleri altı ay önce Kurum'a ihbar etmek şartıyla paylarını her zaman geri alabilirler. Bankalarla sigorta ortaklıklarının paralarını geri alabilmeleri, Genel Kurul'un karar vermesine ve Başbakan'ın tasdikine bağlıdır.
Madde 17 - Kurum'un gelirleri şunlardır:
1. Sermayenin işletilmesinden elde edilecek gelirler,
2. İlân ve reklâmlardan alınacak komisyonlar,
3. Kurum'un görevlerini ifa ederken temin edeceği sair gelirler,
4. Bağışlar.
Madde 18 - Kurum'un giderleri çıktıktan sonra artan gelirinin % 5'i ilk hesap yılı sonunda tahakkuk edecek sermaye miktarı esas alınmak üzere bu miktara varıncaya kadar yedek akçe olarak ayrılır ve iştirak payı sahiplerine de paylarının azami % 2.5'u nispetini aşmamak kaydı ile nema verilir.
Madde 19 - Kurum'un hesap yılı, Ocak ayının 1'inden Aralık ayının 31'ine kadar devam eden süredir.
Madde 20 - Kurum'un sermayesi ile 18'inci madde hükmünün uygulanmasından sonra kalan yıllık gelir yekûnunun Kurum'un görevlerinden her birinin yerine getirilmesine ne miktarda tahsis edileceği, Yönetim Kurulu'nun teklifi ve Genel Kurul'un kararıyla taayyün eder. Buna göre ayrı ayrı hesaplar açılır.
Madde 21 - Kurum görevlerinin ifası için, Genel Kurul kararıyla son hesap yılı sonundaki bakiye mevcudunun en çok yarısı nispetinde bankalardan istikraz akdine yetkilidir.
Madde 22 - Kurum'un hangi milli bankalara parasını yatıracağı, alacaklarını tahsil ve borçlarını tediyede bunlardan hangilerini aracı edeceği, kredi muamelelerini ve borç para verme işlerini ne suretle yürüteceği ve sair faaliyetlerinin finansman şekli, Genel Kurul'un kararına bağlıdır.
Madde 23 - Kurum'un açacağı kredi ve vereceği borç paranın şekil ve şartları, Genel Kurul kararıyla belli edilir.
Şu kadar ki, alınacak faiz miktarı, yürürlükteki mevzuatla tespit edilen âzami haddi geçemez.
Kurum, Genel Kurul'un tespit edeceği esaslar dahilinde, ilân ve reklâm veren müşterilerine de kredi açabilir.
Madde 24 - Kurum'un yayınlanmasına aracı olmak ödevinde bulunduğu ilân ve reklâmlardan % 15 diğer ilân ve reklâmlardan âzami % 10 nispetinde, faturalar üzerinden komisyon ücreti olarak kesilip, Kurum'a gelir kaydolunur.
(*) Sahipleri, Kurum'un idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak % 15 komisyon ücretini % 10'a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler, Genel Kurul'un teklifi ve Başbakan'ın onayı ile değiştirilebilir.
Madde 25 - Kurum'un, ilgililerin talebi üzerine ilân ve reklâmların tertibi, resim ve klişelerin hazırlanması gibi hususî hizmetlerinden alacağı ücretler, Yönetim Kurulu'nca hazırlanacak bir tarife ile tespit olunur.
Madde 26 - Kurum'un hesaplarının yıl sonu neticeleri ve tahsis bilânçoları ile kâr zarar hesabı iş yılının hitamından itibaren en geç iki ay içinde Resmî Gazete ile diğer gazetelerde yayınlanır.
Madde 27 - Kurum'un, notere tasdik ettirildikten sonra hangi defteri tutacağı, uygulanacak muhasebe usûlü ve muamelâtın yürütülme tarzı, 53. madde mucibince yapılacak Yönetmelikte gösterilir.
Madde 28 - Genel Kurul ve Yönetim Kurulu Üyeleri ile Genel Müdür, memur ve müstahdemlere verilecek ücretlerle diğer yönetim giderlerinin miktarı, Yönetim Kurulu'nun teklifi üzerine Genel Kurulca tâyin edilir.
Yönetim giderlerini sarfa, Yönetim Kurulu yetkilidir. Ancak, Genel Müdür de ücretlerle Yönetim Kurulu'nun tespit edeceği diğer bazı yönetim giderlerinin sarfına mezundur.
3659 sayılı Bankalar ve Devlet Müesseseleri Memurları aylıklarının tevhid ve teadülü hakkındaki kanun ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri, Kurum ve kuracağı ortaklık ve teşekküller hakkında uygulanmaz.
Madde 29 -
a) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,
b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve iktisadi devlet teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası, kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri,
reklâm mahiyetini taşımayan ilânlar, resmî ilân sayılır.
Madde 30 - Bir ilânın resmî ilân sayılıp sayılmayacağına Genel Müdürlük veya valilikler tarafından tereddüt edilen veya ilgililerle bunlar arasında ihtilâf bulunan hallerde Kurum Yönetim Kurulu'nun kararına uyulur.
Yönetim Kurulu lüzum görür veya Vali, Genel Müdürlük veya ilgili talep ederse, prensip kararı verilmesi için, iş Genel Kurul'a intikal ettirilir.
Genel Kurul'un bu suretle veya kendiliğinden bu konuda ittihaz edeceği prensip kararları kesin olup; Resmî Gazete'de yayınlanır.
Madde 31 - Resmî ilânlar, Basın İlân Kurumu'nun şubesi bulunan yerlerin Belediye hudutları içinde bu şubeler aracılığı ile yayınlatılır.
Kurum'un şubesi bulunmayan yerlerde, resmî ilânların yayınlanmasına Valilikler aracı olurlar.
Mevkûteler aldıkları resmî ilânları zamanında yayınlarlar. Haklı bir sebep olmadıkça bu ilânları almaktan imtina edemezler.
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 37'nci maddesi hükmü saklıdır.
Madde 32 - Resmî ilânlar, fikir ve içtihat farkı aranmaksızın 34'üncü madde mucibince vasıfları tesbit edilecek olan mevkûtelere Basın İlân Kurumu Genel Kurulu'nun tespit edeceği esaslar dahilinde dağıtılır.
33'ncü madde hükmü saklıdır.
Madde 33 - 7201 sayılı Tebligat Kanunu gereğince yayınlatılacak ilânların, tebligatı çıkaran merciin tâyin ettiği gazetede yayınlatılması mecburidir.
İlânen tebligatın yayınlanacağı gazete, vasıfları tespit edilen gazetelerden biri değilse, tebligatı çıkaran merci bunu icabettiren hususi sebebi, ilânla birlikte Kurum'a veya Valiliğe bildirmekle ödevlidir. Bu ödev yerine getirilmez veya vasıfları tespit edilen gazetelerden birinin ismi tasrih edilmezse, tebligat ilânı, genel usule göre yayınlatılır.
Madde 34 - Resmî İlân verilecek mevkûtelerin vasıfları:
a) Münderecat,
b) Sayfa sayı ve ölçüsü,
c) Kadro,
ç) Fiilî satış,
d) En az yayın hayatı süresi
bakımlarından ve uygun görülecek diğer yönlerden Basın İlân Kurumu Genel Kurulu'nca tespit olunur.
Genel Kurul, Kurum'un şubesi bulunmayan yerlerdeki mevkûtelerin vasıflarını yukarıdaki fıkrada yazılı kayıtlara bağlı olmaksızın tespit eder.
Genel Kurul, Türkiye'de yabancı dillerle yayınlanan mevkûteler ile fikir ve sanat dergilerine ilân ve reklâm verme esaslarını ayrıca tayin eder.
Madde 35 - Basın İlân Kurumu Genel Kurulu, kanunen, mevkûtelere tutmaya mecbur oldukları defterlerden başka, Noterden tasdikli defterler tutmak ve vasıflarını kontrol veya ilân ve reklâm bakımlarından muayyen bilgileri verme ödevlerini yükleyebileceği gibi, bu ödevlerin yerine getirilip getirilmediğini veya gazetelerin tayin edilen vasıflara uygun olup olmadıklarını her zaman kontrol ettirebilir.
Madde 36 - Dağıtma esasları, mevkûtelerin vasıfları ve bunlara 35'inci madde mucibince yükletilecek ödevler hakkında Kurum Genel Kurulu'nca verilecek kararlar, Resmî Gazete'de ilân edilir.
Madde 37 - Kurum Genel Müdürlüğü ve Valilikler, her ayın sonunda resmî ilân verilebilecek olan mevkûtelerin isimlerini ve vasıflarını ihtiva eden birer listeyi, Hükümet ve Kurum şubeleri ile diğer ilgililere gönderirler.
Listeye alınmamaktan doğan ihtilâflar 38'inci maddedeki usûl dairesinde halledilir. Ancak, bu halde Yönetim Kurulu, kararını bir hafta içinde verir.
Madde 38 - Genel Kurul'un 36'ncı madde mucibince ilân edilecek kararlarının uygulanmasından dolayı Valilikler ve Kurum Genel Müdürlüğü ile mevkûteler veya ilân verenler arasında çıkacak ihtilâfların hal merciî, Kurum Yönetim Kurulu'dur.
30'uncu maddenin 2'nci fıkrası hükmü bu halde de uygulanır. Ancak, verilecek Genel Kurul kararı, kesindir. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayınlanır.
Madde 39 - Resmî ilânların fiyat tarifesi, Basın İlân Kurumu Genel Kurulu'nun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nca tespit edilir ve Resmî Gazete' de yayınlanır.
Madde 40 - Resmî ilân sayılmayan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklâm mahiyetinde bulunmayan ilânlar, hususî ilân sayılır.
Satışı artırmak gibi ticarî gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddî veya manevî bir menfaat temini maksadıyle gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilânlar, reklâm sayılır.
Madde 41 - Hususî ilân ve reklâmların yayınlanması, hususî ilân ve reklâm prodüktörlüğü, bu kanun hükümleri dairesinde serbesttir.
Basın İlân Kurumu da hususî ilân ve reklâm kabul eder.
Prodüktörlerle gazete veya dergiler arasında, bir veya daha fazla prodüktörün tamamiyle veya kısmen ilân ve reklâmlar üzerinde inhisarını tazammun eden sarih veya zımnî bir anlaşma yapılamaz.
(*) Madde 42 - 29'uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla kurulan sair müesseselerin veya bunların iştiraklerinin Kurum'un şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergilere verecekleri, ilân ve reklâmlar, ancak Basın İlân Kurumu aracılığı ile yayınlatılabilir.
Kurum tarafından verilmeyen yukarıdaki fıkrada anılan ilân ve reklâmlar yayınlanmaz ve prodüktörler ne suretle olursa olsun bu ilân ve reklâmlar hususunda gizli veya açık herhangi bir muamele veya iş yapamazlar.
Madde 43 - Hususî ilân ve reklâmlar, bunları veren gerçek veya tüzel kişilerin isteklerine uygun olarak gazete ve dergilerde yayınlanır.
Şu kadar ki, 29'uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle, kanunla kurulan sair müesseseler ve bunların iştiraklerinin vereceği hususî ilân ve reklâmlar, 40'ıncı maddede yazılı mahiyetleri de gözönünde bulundurularak Kurum Genel Kurulu tarafından tespit edilecek esaslar dahilinde ilgililerin istekleri de nazara alınarak, gazete ve dergilere verilir.
Gazete ve dergiler, aldıkları hususî ilân ve reklâmları zamanında yayınlarlar.
Madde 44 - İlân ve reklâm prodüktörleri komisyonculuk suretiyle iş görürler. Bunlar hususî ilân veya reklâmı verenlerle gazetelerin faturalarına istinaden muamele yaparlar ve % 25'ten fazla komisyon alamazlar.
Madde 45 - Gazete ve dergiler, takvim yılı başından başlamak üzere üçer aylık devrelerde mücbir sebepler olmadıkça uygulayacakları hususî ilân ve reklâmlara ait fiyat tarifesini ve bu ilân ve reklâmların birden fazla yayınlanması halinde yapacakları tenzilât hadlerini, bu devre başlangıçlarından en az 15 gün önce sayfalarında yayınlamaya, idarehanelerinin ilân ve reklâm alınan yerlerinde herkesin görebileceği bir şekilde ilân etmeye ve Basın İlân Kurumu'na yazılı olarak bildirmeye mecburdurlar.
Kurum, bu listeleri, gazete ve dergilere, bunların gündelik, haftalık gibi çıkma zamanlarına ve isimlerinin alfabe sırasına göre bir liste halinde birleştirip, birer nüshasını Prodüktörlere ve lüzumu kadar nüshasını da asılmak üzere şubelerine gönderir. Prodüktörler de yazıhanelerine bu listeleri herkesin görebileceği bir şekilde asarak ilân ederler.
Madde 46 - Basın İlân Kurumu ve prodüktörlerle gazete ve dergiler, yayınlanmasına aracı oldukları bilcümle ilân ve reklâmların en altına, aracı olduklarını gösteren bir kelime koymağa mecburdurlar.
Prodüktörlerle gazete ve dergiler bu maksatla seçtikleri kelimeyi kullanmadan evvel Kurum'a bildirirler. Kurum, seçilen kelimenin daha evvel başka bir prodüktör veya gazete veyahut bir dergi tarafından alındığını veya iltibasa mahal verecek mahiyette olduğunu anlarsa, kelimeyi değiştirmesini ilgiliye bildirir.
Basın İlân Kurumu (Basın) kelimesini kullanır. İlân ve reklâmı, Kurum veriyorsa kendi kelimesini, prodüktör veriyorsa seçtiği kelimeyi, ilân veya reklâmı doğrudan doğruya gazete veya dergi almışsa kendi kelimesini ilânın altına koyar. Bu kelimenin yanına Kurum'un veya prodüktörün yıllık ilân ve reklâm sıra numarası ile gazetenin veya derginin aldığı ilân ve reklâmların sıra numarası yazılır.
Kelime ve rakamın puntosunu intihap, gazete veya dergiye aittir. Bundan dolayı hiçbir ücret alınmaz.
Madde 47 - Kurum'un şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler ilân veya reklâmı havi nüshalarından ikişer adedini, ilân veya reklâmın yayınlandığı gün, Kurum Genel Müdürlüğü'ne gönderilmek üzere o yerdeki şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.
Genel Müdürlük'çe bu nüshalar, Kurum'un verdiği ilân ve reklâmlarla Kurum'ca verilmeyen ilân ve reklâmların hesabına ve bunların kimin tarafından verildiğinin tesbitine esas tutulur.
Kurum'un şubesi bulunmayan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler de aynı şekilde ilân veya reklâmı muhtevi bulunan ikişer nüshalarını Kurum Genel Müdürlüğü'ne gönderilmek üzere mahalli valiliğe tevdi ederler.
Madde 48 - Prodüktörler, yayınlanmasına aracı oldukları ilân ve reklâmları, kullandıkları sıra numarasına göre ücreti, aldıkları komisyon ve yayınlanan gazete veya dergi adı ile gazete veya derginin sıra numarasını gösteren bir bordro ile her yılın ilk 15 günü içinde Kurum Genel Müdürlüğü'ne gönderilmek üzere Kurum'un o yerdeki şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.
Gazete ve dergiler de, kendi sıra numaralarına göre, her bir ilân ve reklâmı kimden aldıklarını Kurum veya prodüktörün sıra numarasını, fiyatını, verdikleri komisyonu göstermek üzere düzenleyecekleri yıllık bordroyu, yukarıdaki fıkrada yazılı süre içinde Kurum'un o yerdeki şubesine teslim ederler.
Kurum'un şubesi bulunmayan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler de yukarıdaki fıkra gereğince düzenleyecekleri yıllık bordroları o yerin Valiliği' ne; Valilikler de bu bordroları, birinci fıkraya uygun olarak hazırlanacak bordrolarla birlikte Kurum Genel Müdürlüğü'ne gönderirler.
Madde 49 - Bu kanuna veya bu kanuna dayanılarak yapılacak yönetmeliğe veyahut Kurum Genel Kurulu'nun bu kanunda yazılı hususlarda ittihaz edeceği kararları ile yükletilen ödevlere yahut da basın ahlâk esaslarına, riayet etmeyen gazete ve dergilerle prodüktörler ve kamu idare ve teşekkülleri ve 42'nci maddede anılan sair ortaklıkların sorumluları hakkında, diğer mevzuat hükümlerine halel gelmemek üzere, aşağıda yazılı olduğu şekilde muamele yapılır.
a) Kurum tarafından o gazete veya dergiye verilecek ilân ve reklâmlar, kesinleşen Yönetim Kurulu kararına dayanılarak, Kurum Genel Müdürlüğü'nce, iki ayı geçmeyecek bir süre ile kesilir. Ayrıca, bu kanunla temin edilen menfaatlerden de aynı şekilde faydalandırılmaz.
b) Prodüktörlük müessesesinin iki ayı geçmemek üzere kapatılması için, Kurum Genel Müdürlüğü'nce iş, Yönetim Kurulu'na intikal ettirilir. Kesinleşen Kurul kararını, o yerdeki Valilik infaz eder.
(a) ve (b) bendlerinde yazılı hallerde, Yönetim Kurulu kararına, tebliğinden itibaren on gün içinde o yerdeki en yüksek dereceli Asliye Hukuk Hakimliği'ne itiraz edilebilir. Hâkim, en geç on beş gün içinde evrak üzerinden kararını verir, bu karar kesindir.
c) Kurum Genel Müdürlüğü'nün bildirmesi üzerine kamu idare ve teşekkülleri ile ortaklıkların sorumluları hakkında kendi statülerine göre disiplin muamelesi uygulanır. Böyle bir statü yoksa, o teşekkülün denetleme bakımından bağlı bulunduğu veya iştigal sahasına girdiği Bakanlık, uygun gördüğü bir disiplin muamelesi uygular. İlgili Bakanlığın yapacağı tebligata uyulması mecburidir.
Yapılacak disiplin muamelelerinin neticesi Kurum'a bildirilir. Kurum'un disiplin muameleleri aleyhinde yetkili mercilere veya Bakanlığa itiraz hakkı vardır.
Madde 50 - Basın İlân Kurumu'nun Genel Kurul ve Yönetim Kurulu üyeleri ile bilûmum memur ve müstahdemleri, bu kanunun uygulanması sebebiyle işleyecekleri suçlarından dolayı, fiillerinin mahiyet ve derecelerine göre, Türk Ceza Kanunu'nun Devlet memurlarına ait hükümleri ile cezalandırılırlar.
Cezai kovuşturma, ayrıca disiplin muamelesi uygulanmasına engel teşkil etmez.
Madde 51 - Basın İlân Kurumu'nun tebligatı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine tâbidir.
Madde 52 - Bu kanunda Hükümete tanınan yetkilerin, Hükümetin hangi teşkilâtı tarafından kullanılacağı, Bakanlar Kurulu kararı ile tâyin edilerek Resmî Gazete'de yayınlanır.
Madde 53 - Basın İlân Kurumu Genel Kurul'u tarafından, bu kanuna müstenit işlerin yürütme tarzını göstermek üzere bir yönetmelik yapılır.
Bu yönetmelik Resmî Gazete'de yayınlanır.
Geçici Madde 1 - Bu kanunun yayınlandığı tarihten itibaren on beş gün içinde Kurum'un ilk teşekkül işlemlerini yapmak üzere Başbakanlık tarafından biri başkan ve dördü üye olmak üzere beş kişilik bir Geçici Kurul teşkil edilir. Bunlardan her birinin Adalet, Maliye Bakanlıkları ile Basın - Yayın mensubu ve diğer ikisinin, gazeteci olması lâzımdır.
Geçici Kurul'un görevi, geçici 3'üncü madde mucibince Genel Kurul toplantısı yapılıncaya kadar devam eder.
Geçici Madde 2 - Geçici Kurul, Milli Bankalardan birinde, Basın İlân Kurumu adına bir hesap açtırır.
Kurul, merkezleri, Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan Milli bankalarla sigorta ortaklıklarına keyfiyeti taahhütlü birer mektupla bildirir. Bunlar, on beş gün içinde 15'inci maddede yazılı iştirak paylarını, açtırılan hesaba yatırırlar.
(*) Geçici Madde 3 - Genel Kurul üyeleri, bu Kanun Hükmündeki Kararname'nin yayımını izleyen 15 gün içinde saptanır ve Basın İlân Kurumu'na bildirilir. Genel Kurul, bu tarihten en geç 5 gün sonra toplanarak, organlarını yeniden seçer.
20.2.1979 gününde toplanacak normal Genel Kurul sadece aklama işlemini yapar.
Geçici Madde 4 - Geçici Kurul'un, başkanlığın takdir edeceği yevmiye, icabında yol tazminatı ve Genel Kurul toplantısının gerektirdiği masrafları, bankada açtırılan hesaptan ödenir.
Ödemeler, başkan ile kurulun muhasip olarak görevlendireceği üyenin imzası ile yapılır.
Muhasip üye, Kurum Yönetim Kurulu'nun teşekkülünden itibaren bir hafta içinde hesapları devreder.
Geçici Madde 5 - Resmî İlân ve reklâmlar hakkındaki kararnamelerin hükümleri, bu kanunun 36'ncı maddesi uygulanıncaya kadar yürürlükte kalır.
Geçici Madde 6 - Basın İlân Kurumu'nun ilk iş yılı, Kurum teşkilâtının fiilen faaliyete başlamasından itibaren Aralık ayının 31'inci gününe kadar devam edecek süredir.
Geçici Madde 7 - Gazete, dergi ve prodüktörlerin bu kanuna müstenit ödevleri, Kurum Müdürlüğü'nce yapılacak tebligattan itibaren başlar.
Madde 54 - Bu kanun, yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 55 - Bu kanunu, Bakanlar Kurulu yürütür.
7.1.1961
|
|
|
|
|
|
Resmî Gazete Sayı |
|
|
1 - Sözü Geçen Kanunlar: 11.7.1939 |
|
|
|
|
|
6245 |
Harcırah Kanunu 18.2.1954 |
|
|
|
|
|
6762 |
Türk Ticaret Kanunu 9.7.1956 |
|
|
|
|
|
7201 |
Tebligat Kanunu 19.2.1959 |
|
|
|
|
|
|
II - Sözü Geçen Kararnameler: 3.8.1959 |
|
|
|
10269 |
|
4/9714 |
Bilumum ilân ve reklâmların gazete ve dergilerde neşri sureti hakkında Bakanlar Kurulu Kararı 27.11.1957 |
|
|
|
|
|
4/1696 |
Resmî ilân ve reklâmlara tatbik olunacak muamele hakkında Bakanlar Kurulu Kararı 12.11.1953 |
|
|
|
|