Yenipazar’ın yerli tohumunu ortaya çıkarıyorlar

Karaot Tohum Derneği, 2006’da çıkan Tohumculuk Kanunu’yla geleceği tehlikeye giren yerel tohumlara sahip çıktı.

Eklenme: 18 Ekim 2016 - 10:56 / Son Güncelleme: 18 Ekim 2016 - 10:56 / Editör: Büşra Kılıç
ekran-alintisi

Abdurrahman FIRAT- Ses Gazetesi(Aydın)- İzmir’in Torbalı İlçesine bağlık Karaot köyünde kurulan tohum derneği, kısa sürede büyük bir oluşuma imza atarak Seferihisar’ın ardandan Aydın Yenipazar İlçesinde 3 yıl önce faaliyete başladı. Üç yıldır Yenipazar ilçesinde faaliyet gösteren Karaot Tohum Derneği, bölgedeki yerel tohumları toplayıp fide üreterek Türkiye genelinde talepte bulunan vatandaşlara farklı çeşitlerde fide gönderiyor. Domates, biber, patlıcan, karpuz, acur, salatalık, lahana, karnabahar, biber aklınıza gelebilecek her türlü hayvan ve insan yiyeceğini fideleri denediklerini kaydeden Karaot Tohum Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Feray Karapınar, “Sağlıklı gıda üreten üreticinin sağlıklı gıda talebi olan tüketicisiyle hiçbir aracı olmadan buluşmasını gerçekleştiriyoruz” dedi.

‘TOHUMUNA SAHİP ÇIK’

Türkiye’nin ilk tohum derneği olma özelliğine sahip olan ve başlattığı hareketle Türkiye geneline yayılan Karaot Tohum Derneği, şimdiye kadar 400’ün üzerinde kaybolan yerel tohumu bulmayı başardı. Karaot köyünde atalarından kalan tohumlara sahip çıkmak ve köylüleri yönlendirme amacıyla kurulan dernek, çığ gibi büyüyor. ‘Tohumuna Sahip Çık’ sloganıyla yola çıkan dernek, şimdiye kadar 300 yıllık geçmişe sahip yazılı karpuz, çatallı domates, biber, siyah karpuz gibi 400’ün üzerinde kaybolan tohumu buldu. Ülkenin en doğusundan en batısına kadar bu geleneği yaygınlaştıran derneğin başlattığı bu hareket, Yenipazar İlçesinde çalışmalarını sürdürüyor.

5 YIL YENİPAZAR’DA ÇALIŞACAK

İlk iki yıl Aydın Yenipazar Belediyesi ile yerel tohum çalışması yapan Karaot Tohum Derneği, bu yıl ise Aydın Büyükşehir belediyesi ile ortaklaşa 1 bucuk milyon yerel tohum fidesi üretti. Üretmiş oldukları yerel fideleri vatandaşlara dağıtan dernek bu fidelerin karşılığında üreticiden tohum alacak. 5 yıllık sözleşme gereğince Karaot Tohum Derneği, Yenipazar’da yerel tohum yetiştiriciliği yaparak halkı da bu yönde teşvik edecek. Ayrıca düzenlenecek olan şenliklerle, bölgedeki çiftçiler arasındaki yerel tohum çeşitlerinin arttırılması hedefleniyor. Karaot Tohum Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Feray Karapınar, “Seferihisar’da yerel tohum bilincini oluşturduk. Şimdiki hedefimiz Yenipazar. Burada da çalışmalar yaparak halkı bilinçlendirmeyi arzuluyoruz” dedi.

TOHUM BİLGİ ARŞİVİ YAPILIYOR

Kaybolmaya yüz tutan yerel sebze ve meyve çeşitlerinin tohumlarının yok olmasını engellemek için derneğin kurulduğunu ifade eden Karapınar, “Karaot Tohum Derneği kurulduğu ilk günden beri çiftçinin kendi öz gücünü kullanarak bir şeylerin daha uzun zaman muhafaza edilebileceğini düşünerek Avrupa Birliği Fonu ve hibelerini almama kararı aldı. Hala da aynı şekilde kimseden sponsorluk, bağış ve fon kabul etmiyor. Kurulduğumuz yıldan beri gönüllü üyelerimiz köyleri gezip geleneksel tohumların önemini, toprak, su ve hava kullanımını Genetiği Değiştirilmiş Organizmalı (GDO) ürünlerin kullanımın tehlikelerini vatandaşlara anlatıyoruz. Bilgi alış verişinde bulunuyoruz. Geleneksel tarım yöntemleri üzerine köydeki yaşlı üreticilerden bilgi alıp genç üreticilere aktarmak için arşivliyoruz. Örnek uygulama tarlalarında bu bilgiler doğrultusunda uygulama yapıyoruz. Toprak işleme şekillerinden tutun hangi ottan hangi ilaç yapıldığı gibi bilgilerini topluyoruz” dedi.

ÜRETİLEN ÜRÜNLER TÜKETİCİYE TANITILACAK

Aydın’da faaliyet gösteren Karaot Tohum Derneği’nin Yenipazar ve çevre ilçelerdeki yerel tohumları araştırdığını kaydeden Yönetim Kurulu Üyesi Feray Karapınar, “Üreticilerin elinde ne kadar tohum olduğunu belirlemeye çalışan derneğimiz, hangi üretim teknikleriyle bu tohumları ekildiğini ve hangi tohumların üreticilerin elinde bulunduğu araştırıldı. Yapılan araştırmalar neticesinde Yenipazar’da yeme alışkanlıklarından dolayı, vatandaşların vazgeçmediği tohumlar ortaya çıktı. Yenipazarlılar pırasanın bir türünü, enginar ve kerevizin yaprağını seviyor. Yeni çıkan topan kerevizi Yenipazarlılar yeme kültürü olmadığı için tercih etmiyor. Bu yüzden vatandaşlar yeme kültürüne sahip olduğu sebze ve meyvelerin tohumlarını saklamışlar. Vatandaşlar, ticari olarak bu ürün pazara sunmadıkları ve kendileri için yetiştirdiklerinden dolayı başka yerde bu ürünleri satmaya kalksalar alıcı bulamıyorlar. Bizim başka bir amacımız da üreticilerin bu yerel tohumlardan üretmiş olduğu ürünleri, tüketiciye anlatıp sağlıklı ürün tüketmelerini sağlamak” diye konuştu.

BÜYÜKŞİHER BELEDİYESİ PERSONELİNE SEMİNER VERİLDİ

Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin 700 personeline yerel tohum, su, hava ve toprak kullanımı ile ilgili seminer verdiklerini kaydeden Karapınar, “İlk yıl 250 bin fide üretimiyle başladık. İkinci yıl 455 bin, üçüncü yılında bir buçuk milyon fide üreterek vatandaşa dağıttık” dedi.

TOHUMLAR ÜÇ YIL DENEME SÜRECİNDEN GEÇİYOR

Yenipazar’da bir, Bozdoğan’da iki tane seramız ve iki tane de uygulama alanında tohum çeşitlerini denediklerini ifade eden Karapınar, “Köy ziyaretlerinde bulunurken veya biz duyan vatandaşlar yerel tohumu bize ulaştırıyor. Tohum kimlik kartı hazırladık. Bu tohum kimlik kartına mümkün olduğu kadar onunla ilgili ne kadar bilgi varsa kaydetmeye çalışıyoruz. Bize tohum geldi mi biz deneme dikimi yapıyoruz. Bir yıl tohumunu alıyoruz. Acı, tatlı, bitki boyu, hastalığa dayanırlığını not ediniyoruz. İkinci yıl tekrar ekiyoruz tohumluk alıyoruz kendimize, değişim olmuş mu olmamış mı durum nedir not alıyoruz. Üçüncü yıl tekrar ekiyoruz üründe değişme yoksa bu tohumlardan üretmiş olduğumuz fideleri üreticilere veriyoruz. Üreticiler de vermiş olduğumuz fide karşılığında bize tohum vermelerini istiyoruz. Aynı zamanda topum alıp çoğaltmaya devam ediyoruz” dedi.
Karaot Tohum Derneği, Türkiye’nin farklı illerinden talepte bulunan vatandaşlara tohum gönderilirken, bir de zararlılara karşı mücadele amaçlı böcek kovucu çiçekler deneniyor. Karaot Tohum Derneği, 30 Ekim Pazar günü İzmir Tarihi Havagazı Fabrikasında Yenipazar’ın yöresel tohumlarını tanıtacak.